Co to jest sepsa a co nią nie jest

Jak wiadomo wywoływana m.in. przez meningokoki sepsa, zwana inaczej posocznicą, to ciężka reakcja zapalna organizmu na zakażenie, która prowadzi do niewydolności narządów wewnętrznych.

Sepsa nie jest chorobą, ale zespołem objawów chorobowych, które mogą być wywołane różnymi czynnikami zakaźnymi (bakterie, wirusy, pasożyty czy grzyby) w przebiegu wielu schorzeń. Każdego dnia umiera na nią ok. 1400 osób.

Postępuje szybko i w bardzo krótkim czasie może przerodzić się w postać ciężką, prowadzącą do niewydolności wielu narządów wewnętrznych, zaburzeń krzepnięcia krwi i do śmierci. Każdego roku diagnozuje się na świecie 1,5 miliona przypadków sepsy. Zabija ona na podobną skalę, jak udar oraz nwowotwory piersi i jelita razem wzięte.

Reakcja organizmu na rozwijające się zakażenie. Obecnie definiuje się ją jako zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem. W ujęciu historycznym utożsamiana była z posocznicą, czyli zakażeniem krwi. Aktualnie do rozpoznania sepsy nie jest niezbędne stwierdzenie obecności drobnoustrojów we krwi, aczkolwiek w większości przypadków dochodzi do rozsiewu drobnoustrojów ze źródła zakażenia właśnie drogą krwioobiegu.

sepsa objawy

Najczęściej przyczyną sepsy są zapalenie płuc i infekcje układu moczowego, lecz u osób predysponowanych może ją wywołać każda inna infekcja. Z bakteriologicznego punktu widzenia przyczyną sepsy może być każdy drobnoustrój, stosunkowo rzadko są to pasożyty, wirusy i bakterie atypowe (np. prątek gruźlicy). Bakterią najczęściej kojarzoną z piorunującymi postaciami ciężkiej sepsy jest dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis).

Sepsę, której towarzyszy niewydolność co najmniej dwu narządów lub układów (MOF, MODS) nazywamy ciężką sepsą. W chwili, gdy dochodzi do rozwoju niewydolności krążenia nie reagującej na standardowe leczenie mówimy o wstrząsie septycznym.

Patofizjologia: Aktualnie uważa się, iż podstawowym czynnikiem inicjującym sepsę jest endotoksyna bakteryjna (lipopolisacharyd, LPS). Uwalniana jest ona w momencie zniszczenia komórki bakteryjnej, czy to przez naturalne mechanizmy odpornościowe, czy to chemioterapeutyki. Uwolniona endotoksyna wiązana jest w osoczu krwi przez specyficzne białko wiążące (EBP), tworząc trwały kompleks. Kompleksy te są rozpoznawane przez komórki odpornościowe za pomocą specyficznego receptora błonowego.

Związanie kompleksu przez receptor wywołuje reakcję pod postacią uwalniania cytokin. Cytokiny te, a właściwie reakcja narządów i tkanek na nie są odpowiedzialne za obraz kliniczny sepsy. Jako reakcja zapalna o dużym nasileniu sepsa jest przyczyną uszkodzenia i dysfunkcji komórek organizmu, co może wtórnie prowadzić do zespołu niewydolności wielonarządowej.

Spotyka się również opinie, iż sepsa wywoływana jest przez inny czynnik, a obecność LPS jest koincydentalna. Pozwoliłoby to wytłumaczyć przypadki sepsy wywoływane przez drobnoustroje nie produkujące endotoksyn, np. grzyby. Jednak niezależnie od czynnika inicjującego rozwój objawów sepsy zależny jest od działania cytokin prozapalnych.

NEISSERIA MENINGITIDIS
Neisseria meningitidis, Gram(–) dwoinka (meningokok, dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych) jest chorobotwórczym drobnoustrojem, wywołującym m.in. ciężkie zakażenia inwazyjne, takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznica, określane łącznie jako inwazyjna choroba meningokokowa. Neisseria meningitidis może również wywoływać ropne zapalenie stawów, zapalenie płuc, zapalenie osierdzia i wsierdzia, zapalenie spojówek, szpiku kostnego, ucha środkowego, gardła, zakażenia w obrębie układu moczo-płciowego i miednicy małej.
Bakteria ta może stanowić duże zagrożenie, ponieważ zakażenia mogą występować nie tylko w postaci zachorowań sporadycznych, endemicznych/hyperendemicznych, ale również epidemicznych/pandemicznych. Zewzględu na różnice antygenowe wielocukrów otoczkowych szczepy Neisseria meningitidis podzielono na 13 grup serologicznych: A, B, C, D, X,
Y, Z, W135, 29E, H, I, K i L, z których A, B, C, Y i W135 odpowiadają za
prawie wszystkie przypadki zachorowań. Dalszą klasyfikację meningokoków na typy i podtypy serologiczne przeprowadza się w oparciu o różnice antygenowe białek błony zewnętrznej (ang. outer membrane proteins – OMPs).

Drobnoustroje te kolonizują jamę nosowo-gardłową i są przenoszone drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni. Szerzenie się choroby meningokokowej odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem bezobjawowych nosicieli (rzadko pomiędzy osobami, które zachorowały). Nosicielstwo może utrzymywać się przez wiele miesięcy. Nosiciele mogą stanowić 2-25%
populacji, ale w środowiskach zamkniętych ich odsetek może sięgać 40-80%. O stosunkowo niewielkiej zakaźności może świadczyć fakt, że nawet podczas epidemii tylko 1 na 1000 do 5000 osób skolonizowanych przez meningokoki rozwija zakażenie.

Okres wylęgania inwazyjnej choroby meningokokowej może wyno sić 2-10 dni, na ogół jednak jest to okres 3-4 dni. U niemowląt i młodszych dzieci choroba może mieć przebieg piorunujący, prowadzący w ciągu kilku godzin do zgonu. Najwięcej zachorowań wywoływanych przez
Neisseria meningitidis obserwuje się u młodszych dzieci i młodzieży, a największy odsetek nosicieli występuje u osób w wieku od 15 do 24 roku życia.

Epidemie dotyczą zazwyczaj środowisk zamkniętych, jak szkoły, przedszkola, domy dziecka, akademiki, koszary, więzienia, domy opieki. Śmiertelność wynosi około 10-13%, ale w przypadku wystąpienia wstrząsu septycznego może sięgać 50%.

Objawy:

Obraz kliniczny sepsy zależy od stopnia zaawansowania całego procesu. W początkowym okresie są to objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (przyspieszenie czynności serca, przyspieszony oddech, temperatura ciała powyżej lub poniżej normy, liczba leukocytów powyżej lub poniżej normy). Dodatkowo mogą być obecne objawy określonego zakażenia, np. zapalenia płuc. W przypadku braku, lub nieodpowiedniego leczenia pojawiają się objawy niewydolności określonych narządów i układów:
ośrodkowy układ nerwowy – zaburzenia świadomości, objawy wegetatywne;
układ oddechowy – ostra niewydolność oddechowa, ARDS;
układ krążenia – początkowo cechy krążenia hiperkinetycznego, następnie ostra niewydolność krążenia;
układ moczowy – ostra niewydolność nerek;
wątroba – ostra niewydolność wątroby;
układ pokarmowy – zapalenie jelit, ostre zapalenie trzustki, niedrożność przewodu pokarmowego, zapalenie otrzewnej;
układ krwiotwórczy – zmiany chłoniakopodobne, trombocytopenia, niedokrwistość;
zespół rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego (DIC);
inne.

objawy-sesy-dorosli

W rozwoju tych zaburzeń funkcjonuje mechanizm błędnego koła, polegający na nasileniu zaburzeń pracy jednego układu przez dysfunkcję drugiego, który sam podlega niekorzystnym wpływom pierwszego (sprzężenie zwrotne dodatnie). W rzeczywistości jest to mechanizm wieloukładowy i zachodzące zmiany są połączone skomplikowaną siecią powiązań. Efektem jest zazwyczaj zespół niewydolności wielonarządowej, często prowadzącego do fatalnych następstw. Podstawą i warunkiem niezbędnym do prowadzenia skutecznego leczenia sepsy jest eliminacja źródła zakażenia. Wszystkie inne zaburzenia leczone są objawowo.

objawy-sesy-niemowleta

Jeżeli podejrzewasz sepsę….

mam-sepse-co-zrobic

Sepsa jest problemem narastającym, powszechnym, lecz często nieuświadomionym. Starzenie się społeczeństwa, wzrastająca liczba operacji, przeszczepów, wzrost oporności bakterii na antybiotykoterapię oraz gwałtownie spadająca naturalna odporność ludzkiego organizmu sprawiły, że w Stanach Zjednoczonych przez ostatnie 10 lat liczba przypadków sepsy podwoiła się z 450 tys. w 1990 r. do 750 tys. w 2001 r.

  • Każdego roku diagnozuje się na świecie 1,5 mln przypadków
  • Dziennie na całym świecie umiera ok. 1400 osób
  • W ciągu roku na świecie umiera blisko 600 tys. ludzi
  • 30 proc. chorych na ostrą sepsę umiera w ciągu miesiąca
  • 50 proc. chorych na ostrą sepsę umiera w ciągu 6 miesięcy
  • 80 proc. śmiertelnych ofiar poważnych wypadków faktycznie umiera z powodu sepsy
  • W ponad 30 proc. przypadków źródło choroby nie jest zidentyfikowane
  • Sepsa jest główną przyczyną śmierci na oddziałach intensywnej terapii
  • W Unii Europejskiej z powodu sepsy umiera rocznie ok. 146 tys. osób
  • W UE opieka medyczna nad chorymi kosztuje 7,6 mld euro rocznie
  • Sepsa jest przyczyną śmierci na podobną skalę, jak rak płuc, rak piersi i rak jelita grubego razem wzięte

„Mimo że miliony ludzi na całym świecie giną z powodu sepsy, nadal stanowi ona jedno
z najmniej rozumianych pojęć, także wśród lekarzy…”
Prof. Graham Ramsay, 2001
1992 – opublikowanie definicji American College of Chest Physisians oraz American Society of Critical Care Medicine określającego sepsę jako proces dynamiczny; wprowadzono termin uogólnionego stanu zapalnego (SIRS) jako czynnika odpowiedzialnego za rozwój sepsy przy jednoczesnej potwierdzonej obecności zakażenia
(Bone RC i wsp. Chest 1992)

2001 – opublikowanie rezultatów Konferencji ds Definicji Sepsy – potwierdziła zasadność koncepcji sepsy z 1992 roku
(Intensive Care Medicine. 2001)

2004 – Organizacja międzynarodowa „Surviving Sepsis Campaign” ustala dokumentację pozwalającą na wczesne rozpoznawanie sepsy i wdrożenie tzw. pakietów terapeutycznych w procesie leczenia sepsy
(Medycyna Intensywna i Ratuunkowa 2006,9(3),269)

na podstawie
– “Zasady postępowania w przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego wywołanych przez Neisseria meningitidis i inne drobnoustroje”, Skoczyńska A, Kadłubowski M., Hryniewicz W.medica press, Bielsko-Biała 2004
– Wikipedia (http://pl.wikipedia.org/wiki/Sepsa)
-Trybuna (http://www.trybuna.com.pl/zdrowie/index.php?id=38) (całkiem przystępny opis)

Do pobrania ulotki informacyjne o sepsie:

Sepsa – Definicje

Arkusz rozpoznania ciężkiej sepsy

Co to jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznica (sepsa) meningokokowa? – informacja dla społeczeństwa

Co to jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznica (sepsa) meningokokowa?

Zasady postępowania w przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego wywołanych przez Neisseria meningitidis i inne drobnoustroje

I dla pracowników służyby zdrowia – “Zasady postępowania w przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego wywołanych przez Neisseria meningitidis i inne drobnoustroje”, Skoczyńska A, Kadłubowski M., Hryniewicz W., ą -medica press, Bielsko-Biała 2004 – informacja dla pracowników służby zdrow

Ważne adresy:

Polska strona

http://www.sepsa.pl – Polska Grupa Robocza ds. Sepsy
Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii

Surviving Sepsis
http://www.survivingsepsis.org/

About Sepsis
http://www.aboutsepsis.com/

Institute for Healthcare Improvement
http://www.ihi.org/

Medscape Resource Centers
http://www.medscape.com/Medscape/features/ResourceCenter/public/index-ResourceCenter.shtml/

The Critical Care Forum
http://ccforum.com/

International Sepsis Forum
http://www.sepsisforum.org

Society of Critical Care Medicine
http://www.sccm.org/

American Thoracic Society
http://www.thoracic.org/

European Society of Intensive Care Medicine
http://www.esicm.org/

American College of Chest Physicians
http://www.chestnet.org/

National Initiative in Sepsis Education
http://www.NISE.cc

Polskie Towarzystwo Anestezjologii i Intensywnej Terapii
http://www.anestezjologia.org.pl/

Serwis www.sepsis.com firmy Eli Lilly
http://www.sepsis.com

hastagi na stronie:

#sepsa wikipedia #urosepsa u dorosłych #sepsa zdjecia #urosepsa przyczyny #choroba reynoldsa #sepsa objawy zdjęcia #sepsa u noworodka #sepsa #sepsa objawy u dorosłych #co to jest sepsa

Authors

Related posts

Top